Səhm perpetual müqavilələri
Binance Futures-də səhm perpetual müqavilələri nədir?
Binance Futures səhm perpetual müqavilələrinin USDT hesablaşmasını, long-short mövqeləri, levereci, funding rate-i və real səhm mülkiyyətindən fərqini anlayın.
Şəkil: Binance Academy-nin səhm perpetual müqavilələrini izah edən rəsmi materialı.
Binance Futures-də səhm perpetual — equity perp və ya TradFi Perp — şirkətin səhmini almaq deyil. Bu, şirkət səhminin qiymətini izləyən, bitmə tarixi olmayan, USDT ilə hesablaşan və leverec istifadə edə bilən törəmə müqavilədir. Long mövqe qiymət artımına, short mövqe isə qiymət enişinə məruz qalır.
Qısa cavab: səhm perpetual necə işləyir?
- İstifadəçi əsas səhmi saxlamır, qiyməti izləyən müqavilə açır.
- Müqavilənin bitmə tarixi yoxdur.
- PnL və hesablaşma USDT ilə aparılır.
- Binance-in cari rəsmi bələdçisində maksimum leverec 10x göstərilir.
- Funding hər 8 saatdan bir hesablaşır və interval üçün ±2,00% ilə məhdudlaşdırılır.
- Məhsul 24/7 ticarət olunur, əsas səhm birjası isə həftəsonu və bayramda bağlıdır.
- Marja maintenance səviyyəsindən aşağı düşəndə məcburi likvidasiya mümkündür.
Bu xüsusiyyətlər perpetual-ı real səhm investisiyasından tamamilə fərqli risk məhsuluna çevirir.
Səhm, bStock və perpetual arasındakı əsas fərq
| Meyar | Binance Stocks | bStocks | Səhm perpetual |
|---|---|---|---|
| Nə alırsınız? | Real səhm üzrə benefisiar mülkiyyət | Tokenləşdirilmiş qiymətli kağız | Qiyməti izləyən törəmə müqavilə |
| Birbaşa dividend | Uyğun broker qaydasına əsasən | Netto dividend Multiplier ilə reinvestisiya olunur | Birbaşa dividend hüququ yoxdur |
| Leverec | Adətən yoxdur | Binance üzərində leverecsiz token mövqeyi | Hazırda maksimum 10x göstərilir |
| Funding | Yoxdur | Yoxdur | Hər 8 saatdan bir |
| Likvidasiya | Klassik futures likvidasiyası yoxdur | Leverecsiz mövqedə klassik futures likvidasiyası yoxdur | Marja çatmadıqda mümkündür |
| Ticarət vaxtı | 24/5-ə qədər | 24/7 ola bilər | 24/7 |
| Şəxsi cüzdan | Səhm kimi çıxarılmır | BNB Smart Chain-ə çıxarıla bilər | Çıxarıla bilməz |
Tam seçim meyarları üçün Binance Stocks, bStocks və perpetual müqayisəsinə baxın.
Long və short mövqe nədir?
Long mövqedə müqavilə qiyməti giriş qiymətindən yuxarı qalxanda brutto PnL müsbət, aşağı düşəndə mənfi olur. Short mövqedə bunun əksi baş verir.
Sadələşdirilmiş formula:
Long PnL = mövqe miqdarı × (çıxış qiyməti − giriş qiyməti)
Short PnL = mövqe miqdarı × (giriş qiyməti − çıxış qiyməti)
Məsələn, 500 USDT nominal long mövqedə əsas qiymət 3% qalxarsa brutto qazanc təxminən 15 USDT ola bilər. 3% enişdə brutto zərər təxminən 15 USDT-dir. Ticarət haqqı, funding, slippage və contract multiplier bu sadə nümunəyə daxil deyil.
Short mövqe şirkətin səhmini borc alıb satmaq deyil; Binance Futures-də qiymət enişinə bağlı törəmə mövqedir. Short zərəri qiymət artdıqca böyüyə və leverec səbəbindən likvidasiya yarada bilər.
Leverec mövqeni necə böyüdür?
Leverec marjadan daha böyük nominal mövqe açmağa imkan verir. 100 USDT marja və 5x leverec ilə təxminən 500 USDT nominal mövqe idarə oluna bilər. Əsas aktivdə 3% hərəkət bu nümunədə marjaya nisbətən təxminən 15% brutto dəyişiklik yaradır.
10x leverecdə qiymətin təxminən 10% əks hərəkəti, komissiya və maintenance margin nəzərə alınmadan belə, ilkin marjanı silə bilər. Praktik likvidasiya daha əvvəl baş verə bilər, çünki maintenance margin, funding, ticarət haqqı və mark price hesablaması mövcuddur.
Maksimum 10x leverec istifadə olunmalı leverec demək deyil. Binance risk şəraitinə və mövqe ölçüsünə görə leverage tier və margin tələblərini dəyişə bilər; böyük nominal mövqedə maksimum leverec aşağı düşə bilər.
USDT hesablaşması və Multi-Assets Mode
Səhm perpetual müqavilələri USDⓈ-M infrastrukturunda USDT ilə hesablaşır. Mənfəət və zərər USDT vahidində göstərilir. Rəsmi material bütün stock perpetual müqavilələrində Multi-Assets Mode dəstəyi olduğunu və BTC kimi başqa uyğun aktivlərin haircut tətbiq edilməklə collateral kimi istifadə oluna biləcəyini bildirir.
Başqa aktivi collateral kimi istifadə etmək əlavə risk yaradır: mövqenin əsas səhmi əleyhinə hərəkəti ilə collateral aktivinin qiymət düşüşü eyni anda baş verə bilər. Haircut səbəbindən nominal bazar dəyərinin hamısı marja kimi qəbul olunmaya bilər.
İlk mövqedən əvvəl Futures wallet, margin asset və Multi-Assets Mode vəziyyətini yoxlayın. Sadəcə hesabda BTC olması onun tam dəyərinin mövqeni qoruyacağı demək deyil.
Müqavilə spesifikasiyasını necə oxumaq lazımdır?
Binance Academy-nin 23 aprel 2026 tarixli materialında nümunə equity perpetual müqavilələr üçün bu əsas göstəricilər verilir:
| Göstərici | Rəsmi nümunədə göstərilən dəyər | Niyə vacibdir? |
|---|---|---|
| Hesablaşma | USDT | PnL və marja vahidi |
| Minimum notional | 5 USDT | Ən kiçik order dəyəri |
| Tick size | 0,01 | Qiymət addımı |
| Minimum trade amount | Əsas səhmin 0,01 vahidi | Miqdar addımı |
| Maksimum leverec | Hazırda 10x | Mövqe və likvidasiya riski |
| Funding intervalı | 8 saat | Saxlama xərcinin təkrarlanması |
Bu rəqəmlər dəyişə bilər və hər yeni contract üçün ayrıca spesifikasiya yoxlanmalıdır. Ticker oxşarlığını əsas səhmlə eyni məhsul kimi qəbul etməyin: məsələn, AMZNUSDT müqaviləsi Amazon səhminin özü deyil.
Funding rate nədir?
Funding long və short mövqelər arasında dövri ödənişdir; birjanın adi ticarət komissiyası ilə eyni deyil. Məqsəd müqavilə qiymətini istinad qiymətinə yaxın saxlamaqdır.
Binance-in cari rəsmi qaydasına görə:
- bütün stock perpetual müqavilələrində funding hər 8 saatdan bir hesablaşır;
- interest rate komponenti 0%-dir;
- hər interval üçün dərəcə ±2,00% ilə məhdudlaşdırılır;
- dərəcə həddə çatsa belə interval standart perpetual-lardakı kimi 1 saata qısaldılmır.
Sadə formula:
Funding ödənişi = mövqe nominalı × funding rate
1 000 USDT nominal mövqe və 0,01% funding nümunəsində ödəniş 0,10 USDT-dir. Bu hesab marjaya deyil, nominal mövqeyə tətbiq olunur. Müsbət və mənfi dərəcədə hansı tərəfin ödədiyini contract panelində yoxlayın.
Mövqeni həftələr saxladıqda kiçik görünən funding təkrar hesablaşmalarla yığıla bilər. Dəqiq hesablama üçün Binance funding rate bələdçisinə keçin.
Mark Price, Index Price və Last Price fərqi
Last Price son icra olunmuş müqavilə əməliyyatıdır. Index Price müqavilənin istinad qiyməti mexanizmində istifadə olunur. Mark Price isə unrealized PnL və likvidasiya kimi risk hesablamalarında əsas rol oynaya bilər.
Binance-in cari izahına görə equity TradFi Perps üçün 16 may 2026 saat 00:00 UTC-dən Orderbook EWMA mode tətbiq olunur. Bu rejimdə Impact Bid və Impact Ask qiymətlərinin ortası olan Impact Mid Price istifadə edilir, sonra eksponensial çəkili hərəkətli orta ilə hamarlanır və hərəkət məhdudlaşdırılır. Məqsəd aşağı likvidlikdə ani sıçrayış və məcburi likvidasiya riskini azaltmaqdır.
Bu mexanizm riski aradan qaldırmır. Contract order book-u əsas səhm bazarından ayrıldıqda mark, index və last price fərqlənə bilər. Mövqeni yalnız şam qrafikindəki son qiymətlə izləməyin.
Əsas səhm bazarı bağlı olanda nə baş verir?
Perpetual 24/7 işləyir, amma ABŞ səhmləri həftəsonu və bazar bayramlarında əsas birjada ticarət olunmur. Rəsmi Binance FAQ-ı underlying birja bağlı olduqda Price Index-in son məlum səviyyədə saxlandığını və Mark Price üçün müşahidə olunan müqavilə qiymətlərinə əsaslanan hamarlama mexanizmindən istifadə edildiyini bildirir.
Bu dövrdə:
- order book likvidliyi zəifləyə bilər;
- perpetual qiyməti son səhm qiymətindən ayrıla bilər;
- funding dəyişə bilər;
- şirkət və makro xəbərləri mövqeyi hərəkət etdirə bilər;
- əsas bazar açıldıqda qiymət boşluğu yarana bilər.
EWMA keçidi hamarlaşdırmağa çalışsa da fundamental xəbərdən yaranan boşluğu yox etmir. Həftəsonu aşağı leverec belə bazar açılışında sürətli risklə üzləşə bilər.
Likvidasiya necə yaranır?
Mövqenin margin balance-i maintenance margin tələbindən aşağı düşəndə sistem mövqeni avtomatik bağlaya bilər. Likvidasiya qiyməti sabit, dəyişməz rəqəm deyil; marja əlavə etmək, funding, başqa mövqelər və margin mode nəticəyə təsir edə bilər.
Ekranda bu göstəriciləri ayrı oxuyun:
- entry price;
- mark price;
- liquidation price;
- initial və maintenance margin;
- margin ratio;
- unrealized və realized PnL;
- növbəti funding vaxtı və təxmini ödəniş.
Stop order likvidasiya zəmanəti deyil. Sürətli bazarda slippage, qiymət boşluğu və sistem qaydaları stop-un gözlənilən qiymətdən fərqli icrasına səbəb ola bilər.
Perpetual-da bütün xərclər
| Xərc/risk | Nə vaxt yaranır? | Necə yoxlanır? |
|---|---|---|
| Trading fee | Mövqe açılıb bağlananda | VIP səviyyəsi və order tipinə görə fee cədvəli |
| Spread/slippage | Order book zəif olanda | Bid, ask və order depth |
| Funding | Mövqe funding vaxtında açıqdırsa | Cari rate və funding history |
| Likvidasiya xərci | Məcburi bağlanma zamanı | Contract və Futures risk qaydası |
| Collateral riski | USDT-dən başqa aktiv margin kimi istifadə ediləndə | Haircut və collateral qiyməti |
| Opportunity cost | Marja mövqedə bağlı qaldıqda | Alternativ istifadə və risk limiti |
Real səhm dividend versə belə perpetual istifadəçisinə birbaşa dividend ödənmir. Ex-dividend, split, merger və delisting istinad qiymətinə və contract qaydasına təsir edə bilər; xüsusi elanları izləyin.
Kimə uyğun deyil?
Real səhm mülkiyyəti, dividend və uzunmüddətli leverecsiz portfel istəyən başlanğıc istifadəçi üçün perpetual uyğun əvəz deyil. Isolated/cross margin, mark price, liquidation, funding və stop order anlayışlarını bilməyən istifadəçi real pulla mövqe açmamalıdır.
Perpetual yalnız “səhm qiyməti qalxacaq” fikri ilə seçilməməlidir. İstiqamət düz olsa belə yüksək funding, səhv giriş, slippage və likvidasiya nəticəni poza bilər.
Mövqe açmazdan əvvəl 12 yoxlama
- Müqavilənin ticker-i və izlədiyi əsas səhm düzgündür.
- Contract specifications və son elan oxunub.
- Long və ya short istiqaməti şüurlu seçilib.
- Nominal mövqe ilə yatırılan marjanın fərqi hesablanıb.
- Leverec maksimuma avtomatik qoyulmayıb.
- Margin mode və collateral aktivi başa düşülüb.
- Mark price və liquidation price yoxlanıb.
- Cari və növbəti funding vaxtı qeyd edilib.
- Həftəsonu/bayram qiymət boşluğu nəzərə alınıb.
- Stop və maksimum zərər planı hazırlanıb.
- Ticarət haqqı və slippage hesablanıb.
- İtirilə bilən məbləğdən böyük risk götürülməyib.
Praktik order paneli üçün ilk səhm perpetual sifarişi bələdçisinə baxın.
Tez-tez verilən suallar
Səhm perpetual alanda şirkət səhmi mənim olurmu?
Xeyr. Siz qiyməti izləyən törəmə müqavilə mövqeyi açırsınız; şirkətdə mülkiyyət, səsvermə və birbaşa dividend hüququ yaranmır.
Maksimum leverec neçədir?
Binance-in cari Academy materialı stock perpetual müqavilələri üçün maksimum 10x göstərir. Leverage tier və margin tələbi bazar riskinə görə dəyişə bilər.
Funding neçə saatdan bir hesablanır?
Hazırkı rəsmi qaydaya görə hər 8 saatdan bir. Dərəcə interval üçün ±2,00% ilə məhdudlaşdırılır və interval həddə çatanda 1 saata qısalmır.
Həftəsonu perpetual qiyməti niyə səhmdən fərqlənir?
Əsas səhm birjası bağlıdır, perpetual order book-u isə işləyir. Likvidlik, xəbər, funding və mark/index mexanizmi müvəqqəti fərq yarada bilər.
Rəsmi mənbələr
Törəmə risk qeydi: Səhm perpetual birbaşa səhm mülkiyyəti yaratmır. Leverec, funding, qiymət boşluğu və likvidasiya kapitalın sürətli itkisinə səbəb ola bilər; contract spesifikasiyası və risk qaydası dəyişə bilər.